15 Temmuz Sonrası Jandarma Teşkilatında Yapısal Değişim ve Etkileri

Özet

Bu çalışma, 15 Temmuz Darbe Girişimi sonrasında Türk güvenlik bürokrasisinde meydana gelen yapısal dönüşümü, Jandarma Genel Komutanlığı (JGK) örneği üzerinden çok boyutlu bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada başta 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu olmak üzere, 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve sonrasında yürürlüğe giren düzenlemeler, tarihsel süreklilik ve kırılma noktaları dikkate alınarak analitik bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur. İnceleme sürecinde normatif metinler yalnızca hukuki içerikleri bakımından değil; aynı zamanda güvenlik yönetimi anlayışında meydana gelen paradigma değişimini yansıtan metinler olarak ele alınmıştır. Çalışma, Jandarma Teşkilatı’nın kökenlerini Tanzimat Dönemi’ne kadar geri götürmekte ve Cumhuriyet boyunca sürdürülen askerî karakterin kurumsal hafıza üzerindeki etkisini arka plan verisi olarak kabul etmektedir. Bununla birlikte analiz, esas olarak 2016 sonrası döneme odaklanmakta özellikle hiyerarşik bağlılık yapısındaki değişim, personel rejiminin yeniden yapılandırılması ve eğitim sisteminin sivilleşme ekseninde dönüşümünü ele almaktadır. Bu çerçevede, askerî disiplin ile sivil bürokratik esneklik arasında kurulan yeni dengenin, kurumsal performans üzerindeki etkileri tartışılmaktadır. Özellikle sivil otoriteye doğrudan bağlılık, karar alma süreçlerinde şeffaflığı artırmakta ve güvenlik politikalarının toplumsal meşruiyet zeminini güçlendirmektedir. Bununla birlikte, köklü askerî gelenek ile sivil yönetim pratikleri arasındaki etkileşim, kurum içinde yeni bir kurumsal kültür arayışını beraberinde getirmektedir. Jandarma Teşkilatı’nın geçirdiği dönüşümün yalnızca idari bir yeniden yapılandırma olarak değil, aynı zamanda Türkiye’nin güvenlik yönetişimi anlayışında meydana gelen daha geniş ölçekli bir paradigma değişiminin parçası olarak değerlendirilmesi gerektiği bu çalışmada ileri sürülmektedir.