Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi

Duygusal İhmale Yol Açan Ebeveyn Tutumlarını İnceleyen Çalışmaların Derlenmesi

Gülsüm TÜRK- Hatice Zekavet KABASAKAL — Thu, 06 Aug 2026 00:00:00 +0000

Duygusal ihmal diğer istismar türlerine göre daha görünmezdir ve daha geç fark edilir.
Çoğunlukla ebeveynlerin duygusal ihmale yol açtığına dair farkındalıkları ve çocukların da
ebeveynlerinin duygusal ihmaline maruz kaldıkları algısı düşüktür. Bu nedenle bu çalışma
ebeveyn tutumlarının yol açtığı duygusal ihmal çalışmalarını bir arada toplamak ve çocukların
görünmez istismarı olan duygusal ihmal konusunda farkındalık sağlamak amacıyla yazılmıştır.
Belirtilen amaç doğrultusunda çocuklukta duygusal ihmale yol açan ebeveyn tutumlarını
inceleyen araştırmaların belirlenmesi için Google Akademik, YÖK Ulusal Tez Merkezi ve
Researchgate veri tabanlarında “ebeveyn tutumu”, “duygusal ihmal”, “parental attitude”,
“emotional neglect”, “emotional abuse” kavramları aratılarak 15 çalışmaya ulaşılmıştır.
İncelenen araştırmalar sonucunda ilgisiz, aşırı koruyucu, aşırı hoşgörülü, baskıcı, tutarsız,
otoriter anne baba tutumlarının duygusal ihmale yol açtığı; araştırmalara daha çok annelerin
katıldığı görülmektedir. Ebeveynlerin farkındalık düzeylerini artırmak ve duygusal ihmali
azaltmak için ebeveynlere yönelik duygusal ihmal farkındalık eğitimlerinin yaygınlaştırılması,
ayrıca çocukların farkındalıklarını artırmak ve bilinçlenmelerini sağlamak amacıyla çocuklara
yönelik eğitimlerin yaygınlaştırılması önerilmektedir.

Siyasal Katılım Çalışmalarında Bibliyometrik Yaklaşım

Elif YILMAZ- Rıfat KARAKOÇ — Thu, 06 Aug 2026 00:00:00 +0000

Siyasi katılım, demokratik süreçlerin etkinliği ve vatandaşlık bilincinin değerlendirilmesinde temel
bir role sahiptir. Bu katılım, bireylerin yalnızca oy verme yoluyla değil, aynı zamanda görüş bildirme, örgütlenme ve karar alma süreçlerine dahil olma yollarıyla da gerçekleşmektedir. Bu çalışma kapsamında, Web of Science veri tabanında yer alan yayınlar üzerinden siyasal katılım literatürünün bibliyometrik analizi gerçekleştirilmiştir. Analiz, yayın sayılarındaki yıllık trendler, en üretken yazarlar ve kurumlar, dergi dağılımları, anahtar kelime yoğunlukları ve araştırma odakları gibi birçok farklı değişkeni kapsamaktadır. Bibliometrix ve VOSviewer paketleri kullanılarak yapılan görselleştirmeler, literatürdeki işbirliği ağlarını, öne çıkan araştırma temalarını ve mevcut bilgi boşluklarını detaylı biçimde ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, siyasal katılım alanındaki küresel eğilimleri ve araştırma yoğunluklarını açıkça gösterirken, gelecekte yapılacak çalışmalar için hem teorik hem de metodolojik açıdan yönlendirici bir temel sunmaktadır. Bu sayede, literatürün mevcut durumu görülmekte ve araştırmacılar için yeni odak noktaları, işbirliği fırsatlarına dair önemli ipuçları sağlanmaktadır.

Türkiye ve KKTC'de Yaşayan Yetişkinlerde Aleksitimi, Duygusal Zekâ ve Psikolojik Belirtilerin Karşılaştırılması

Neslişah AKDENİZ- Bingül SUBAŞI — Thu, 06 Aug 2026 00:00:00 +0000

Bu araştırma, 18 yaşına kadar Türkiye’de yaşamış olan ve 18 yaşına kadar Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti’nde yaşamış olan bireylerin duygusal zekâ, aleksitimi ve psikolojik belirtilerini
karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Nedensel karşılaştırma modeliyle yürütülen çalışmanın evreni,
Türkiye’de ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde yaşayan 18 yaş ve üzeri bireylerden
oluşmaktadır. Örneklemi, 18 yaşına kadar yalnızca Türkiye’de ve yalnızca Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti’nde yaşamış yetişkinler oluşturmaktadır. Araştırmada her iki ülke için amaçsal
örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Türkiye’den 393, Kuzey
Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nden 388 olmak üzere toplam 781 gönüllü katılımcıdan elde edilen
veriler Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Toronto Aleksitimi Ölçeği, Schutte Duygusal Zekâ Ölçeği
ve Kısa Semptom Envanteri ile çevrimiçi ortamda toplanmıştır. Bulgulara göre Türkiye
örnekleminde duygusal zekâ daha yüksek, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti örnekleminde ise
Aleksitimi ve Kısa Semptom Envanteri toplam puanları Türkiye örneklemine kıyasla daha
yüksek bulunmuştur. Duygusal zekâ her iki grupta aleksitimi ve psikolojik belirtilerle negatif,
aleksitimi ise psikolojik belirtilerle pozitif ilişki göstermiştir. Bu sonuçlar, her iki toplumdaki
yetişkinlerin ruh sağlığını korumak adına duygusal zekâ becerilerini destekleyen yapılandırılmış
psikoeğitim programlarının yaygınlaştırılması gerektiğini göstermektedir.

Yapay Zekâ Uygulamalarının Muhasebe Alanında Uygulanabilirliği: ChatGPT ve Claude Örneği

Özlem YEMİNOĞLU — Thu, 06 Aug 2026 00:00:00 +0000

Günümüzde her alanda dijitalleşme ve yapay zekâ kullanımı hızla artmaktadır. Uzun yıllar
geleneksel yöntemlerle yürütülen muhasebe mesleği de internetin gelişimiyle dijitalleşme
sürecine geçmiştir. Elle tutulan defterlerin yerini teknolojinin gelişimiyle bilgisayarlar almıştır.
Bu çalışmanın amacı, OpenAI şirketi tarafından geliştirilen ChatGPT’nin ve Antropic şirketi
tarafından geliştirilen Claude’un muhasebe bilgi düzeyini değerlendirmek ve verdiği cevapların
doğruluğunu incelemektir. Genel Muhasebe, Yönetim Muhasebesi ve Stratejik Yönetim
Muhasebesi alanlarında hazırlanan sorular hem ChatGPT’ye hem de Claude’a sorulmuş ve elde
edilen cevapların doğruluğu incelenerek karşılaştırmalar yapılmıştır. Sorulara verdikleri
cevaplar incelediğinde ChatGPT sözel soru hariç diğer genel muhasebe sorularını doğru
cevaplarken Claude bütün genel muhasebe sorularını doğru cevaplamıştır. Maliyet Muhasebesi
sorularında ise her iki uygulama için de kesin bir şey söylemek mümkün değildir, her ikisi de
sorulan beş sorudan ayrı ayrı birer tanesini yanlış cevaplamıştır. Stratejik yönetim muhasebesi
sorularına verdikleri cevaplar sonucunda ise ChatGPT’nin yetersiz olduğu kullanıcıların
Claude’u tercih edebilecekleri gözlemlenmektedir.

Türkiye de Dijital Kamusal Mallar Bağlamında Uyuşturucu Bağımlılığı ile Mücadelede Dijital Hastaneler

Berna HIZARCI BEŞER- Zehra EŞDOĞAN — Thu, 06 Aug 2026 00:00:00 +0000

Toplumsal refahın azalmasına neden olan bağımlı bireylerin sayısı giderek artmakta olup 2026
yılı Türkiye’de Bağımsızlık Yılı olarak ilan edilmiştir. Bu doğrultuda 2024-2028 yıllarını kapsayan
Uyuşturucu ile Mücadele Ulusal Strateji Belgesi ve Eylem Planı çerçevesinde, uyuşturucu
kullanım oranının azaltılması amacıyla yapılan çalışmalarda Millî Eğitim Bakanlığı temel
sorumlu seçilip birçok kurum ile iş birliği yaptığı görülmektedir. Bu çalışmada dijitalleşmeyle
birlikte özellikle eğitim ve sağlık alanında sunulacak hizmetlerin daha hızlı ve geniş kitlelere
yayılmasının negatif dışsallıkları engellemek açısından önemi ve bağımlılıkla mücadeleyi
önlemek amacıyla eğitim politikalarının etkisi vurgulanmaktadır. Eğitim ve sağlık hizmetleri
kapsamında dijital hastanelerin ve bağımlılıkla mücadeleyi önlemede verilen eğitimlerin
kapsamının genişletilmesinin oldukça etkili olduğu görülmektedir.