Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi

Çağdaş Performans Değerlendirme Yöntemlerinden 360 Derece Yönteminin Çalışanların Örgütsel Bağlılığına Etkilerinin Araştırılması

2026-06-05T15:25:41+00:00

Artan rekabet ortamı, işletmelerde performans verilerinin doğruluğunu ve değerlendirme
süreçlerinde adaletin sağlanmasını daha kritik hale getirmiştir. Bu doğrultuda çalışmanın temel
amacı, çağdaş performans değerlendirme yöntemlerinden biri olan 360 derece geri bildirim
yönteminin çalışanların örgütsel bağlılık düzeyleri üzerindeki etkisini ortaya koymaktır.
Örgütsel bağlılık, duygusal, normatif ve devam bağlılığı boyutlarıyla ele alınmış ve çalışanların
işletmeye yönelik tutumları değerlendirilmiştir. Nicel ve ilişkisel (kesitsel) araştırma deseni
kapsamında, Sakarya, Kocaeli ve İstanbul illerinde faaliyet gösteren hizmet işletmelerinde çalışan
204 kişiden veri toplanmıştır. Elde edilen veriler Kruskal-Wallis ve Spearman’s Rho analizleri ile
incelenmiştir. Bulgular, 360 derece geri bildirim yönteminin devam bağlılığı üzerinde anlamlı bir
etkisinin olmadığını, ancak duygusal ve normatif bağlılık üzerinde etkisinin olduğunu
göstermektedir. Ayrıca performans değerlendirme ile örgütsel bağlılık arasında pozitif yönlü bir
ilişki tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, adil ve etkili performans değerlendirme sistemlerinin çalışan
bağlılığını güçlendirmede önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.
* Bu çalışma, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İnsan Kaynakları Yönetimi Anabilim Dalı Tezli Yüksek Lisans Programı kapsamında, Tuğçe Din tarafından 2025 yılında hazırlanan “Çağdaş Performans
Değerlendirme Yöntemlerinden 360 Derece Geribildirim Yönteminin Çalışanların Örgütsel Bağlılığına Etkilerinin
Araştırılması” başlıklı yüksek lisans tezinden türetilerek hazırlanmıştır.

Medya Okuryazarlığını Güçlendirmek: Dijital Dönemde Sivil Toplum Kuruluşlarının Stratejik Rolü

2026-06-05T15:29:11+00:00

Bu makale, dijital dönüşüm süreci ve sosyal ağlardaki çeşitliliğin etkisiyle hızla artan bilgi kirliliği
ve dezenformasyon bağlamında medya okuryazarlığının önemini ele almaktadır. Medya
okuryazarlığı, bireylerin medya içeriklerini doğru anlamlandırma, sorgulama ve eleştirel bir
perspektifle analiz etme yetkinliklerini geliştirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, sivil toplum
kuruluşlarının (STK) medya okuryazarlığını yaygınlaştırma ve toplumsal farkındalık
oluşturmadaki stratejik rolleri vurgulanmaktadır. Medya okuryazarlığının tanımı, temel
bileşenleri ve eğitim yöntemleri açıklanırken dijital ve sosyal medya okuryazarlığının
günümüzdeki önemi üzerinde durulmaktadır. Ayrıca sosyal medyanın manipülatif etkileri, etik
sorunlar ve algoritmik yönlendirmeler karşısında STK’ların üstlendiği sorumluluklar
değerlendirilmektedir. Ulusal ve uluslararası düzeyde yürütülen eğitim programları, farkındalık
kampanyaları ve iş birlikleri örneklerle incelenmektedir. Çalışma, nitel araştırma deseni
kapsamında doküman analizi ve Sakarya ilinde gerçekleştirilen gözlemlere dayanmaktadır.
Sonuç olarak medya okuryazarlığının demokratik katılım, toplumsal bilinç ve etik değerlerin
korunmasındaki kritik rolü ortaya konulmaktadır.

Gözetim Kapitalizminden Enfokrasiye: Blockchain ve Yeni Yurttaşlık Biçimi

2026-06-05T15:32:18+00:00

Dijitalleşme süreci, veri üretimi, işlenmesi ve dolaşımı üzerinden siyasal iktidarın doğasını köklü
biçimde dönüştürmektedir. Bu çalışma, söz konusu dönüşümü “enfokrasi” kavramı çerçevesinde
ele almakta ve veri temelli yönetişim biçimlerinin siyasal sonuçlarını analiz etmektedir. Bu
kapsamda enfokrasi, veri üretimi, algoritmik yönetişim ve dijital gözetim mekanizmaları
üzerinden işleyen bir rejim tipi olarak kavramsallaştırılmaktadır. Çalışmanın, enfokrasi
kavramını analitik ve ölçülebilir bir çerçevede incelemekte ve Blockchain teknolojisinin bu
süreçte oynadığı çift yönlü rolü ortaya koymaya çalışmaktadır. Bu doğrultuda araştırma,
açıklayıcı, yorumlayıcı ve keşfedici nitel bir yöntem benimsemekte; kapsamlı literatür taraması
ve kavramsal analiz tekniğine dayanmaktadır. Elde edilen bulgular, blockchain teknolojisinin
merkeziyetsizlik, şeffaflık ve veri kontrolü sağlama potansiyeliyle enfokrasiye karşı bir direnç
alanı oluşturduğunu; ancak aynı zamanda veri izlenebilirliği ve değiştirilemezlik özellikleri
sayesinde gözetim kapasitesini artırarak enfokratik yapıyı güçlendirebildiğini göstermektedir.
Bu çift yönlü etki, teknolojinin normatif olarak nötr olmadığını ve kullanım noktasına bağlı olarak
farklı siyasal sonuçlar ürettiğini ortaya koymaktadır. Bu çerçevede bu araştırmanın temel amacı,
dijital çağda ortaya çıkan veri temelli yönetişim sistemlerinin devlet-vatandaş ilişkileri
üzerindeki etkilerini analiz ederek dijital yönetişim dönüşümünü açıklayan teorik bir model
geliştirmektir.
* Bu çalışma, birinci yazarın doktora tezinden türetilmiştir.

Gazetecilik ve Kurumsallaşma

2026-06-05T15:35:44+00:00

Gazetecilik bir kurumdur. Kurum, temelinde sosyal ilişkilerin olduğu bir sistemdir. Kurumların
temel amacı istikrar sağlamaktadır. Küreselleşmenin yoğun bir şekilde yaşandığı günümüz
dünyasında rekabet çok üst düzeydedir. Her alanda çok hızlı değişimler ve yenilenmeler
yaşanmaktadır. Gazetecilik de değişim ve yenilenmelerden yoğun bir şekilde etkilenmektedir.
Böylesine zorlu şartların yaşandığı bir ortamda bir kurumun istikrar sağlayabilmesi için rekabet
gücünü en üst düzeye çıkarması gerekmektedir. Bu bağlamda gazeteciliğe istikrar sağlayacak
temel unsur kurumsallaşmadır. Diğer kurumlarda olduğu gibi gazetecilik de kurumsallaşmanın
temel bileşenleri olan; kurum kültürü, profesyonelleşme, sosyal sorumluluk, formelleşme ve
otonomi, tutarlılık, şeffaflık ve hesap verebilirlik ile meşrulaşma, uyum, tahmin edilebilirlik,
ekonomik kâr ve istikrar amaçlarına ulaşmaktadır. Bu çalışmada gazeteciliğin kurumsal karakteri
ve kurumsallaşmanın gazeteciliğe sağladığı yararlar tespit edilmeye çalışılmıştır.
* Bu çalışma, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Gazetecilik Anabilim Dalı'nda Prof. Dr. H.
Emre BAĞCE'nin danışmanlığında Hüseyin KILINÇ tarafından hazırlanmakta olan, 2022 yılında başlanan
ve şu an devam eden "Türkiye'de Yerel Medyada Kurumsallaşma Sorunu" başlıklı doktora tezinden
türetilmiştir.