Devlet Teorileri ve Farabi’nin İdeal Devleti

Özet

Siyaset biliminin ve siyaset teorisinin en temel konularından biri olarak kabul edilen devlet,
yönetim düşüncesinin ortaya çıkışından itibaren merkezi bir öneme sahip olmuştur. Devletin ne
olduğu ve ne olması gerektiği sorusu, en iyi yönetim düşüncesinin bir sonucu olarak
şekillenmiştir. Erken topluluklarda dahi iyi bir yönetim anlayışı üzerine düşünülmüş ve bu
doğrultuda çeşitli görüşler ileri sürülmüştür. En iyi yönetimin adalet ve kamu yararını esas
alması gerektiği fikri, Platon’un İdeal Devlet tasavvurunda açık biçimde ortaya konmuş; sonraki
dönemlerde de farklı bağlamlarda en iyi yönetim ve dolayısıyla devlet tasvirleri geliştirilmiştir.
Yönetim düşüncesinden devlete uzanan bu süreçte, ideolojik ve felsefi yaklaşımlara bağlı olarak
devlet teorileri çeşitlenmiştir. İslam düşüncesinde ise devlete ilişkin ilk sistematik teori olarak
kabul edilen Farabi’nin devlet anlayışı, bir yandan Platon ve Aristoteles’in devlet tasarımlarından
beslenirken, diğer yandan İslam inancına dayalı özgün bir siyasal tasavvur ortaya koymaktadır.
Bu çalışma, genel devlet teorileri ile Farabi’nin devlet düşüncesini birlikte ele alarak, Farabi’nin
siyasal felsefesinin klasik ve İslami kaynaklar arasındaki konumunu anlamayı amaçlamaktadır.